Overslaan en naar de inhoud gaan

actage_smart4md_logo_fullsize.png

Support Monitoring and Reminder Technology for Mild Dementia

Over dementie

Naar schatting leven er in Europa zo’n 9 miljoen personen met dementie. Dementie treft vooral ouderen (65 jaar en ouder). De belangrijkste risicofactor voor het ontwikkelen van dementie is leeftijd. Echter, ook bij jongere mensen komt dementie voor. Er wordt geschat dat ongeveer 5% van de mensen met dementie jonger dan 65 jaar zijn.

Dementie is geen ziekte op zich, maar een syndroom (een groep van aandoeningen die worden beschreven aan de hand van een reeks symptomen). Welke symptomen dat zijn, is afhankelijk van de plaats, aard, en ernst van de afwijkingen in de hersenen. Men spreekt pas van dementie als de symptomen zo ernstig zijn dat ze het dagelijkse functioneren van de persoon beperken.

De meest typische symptomen van dementie zijn cognitief, zoals geheugenverlies, problemen met denken, taal en communicatie, en desoriëntatie in tijd, plaats, en persoon. Dementie heeft ook een sociale, fysieke en psychologische impact op mensen. Ook de persoonlijkheid, het gedrag en de stemming van de persoon kan worden beïnvloed. Elke persoon is uniek en kan symptomen in een vroeg stadium van de ziekte, een laat stadium, of zelfs helemaal niet ervaren. De reacties en het gedrag van personen met dementie worden soms ten onrechte toegeschreven aan veranderingen in de hersenen, wanneer de persoon in feite adequaat reageert op frustratie, zorgen, gebeurtenissen of houdingen en gedrag van anderen. De ziekte van Alzheimer is een van de meest voorkomende aandoeningen die tot dementie leiden. Het komt voor bij 60-65% van de mensen met dementie in Europa. Andere veel voorkomende soorten dementie zijn fronto-temporale dementie, vasculaire dementie, en diffuse Lewy Body dementie.

Dementie is een progressieve aandoening wat betekent dat het in de loop van de tijd erger wordt. In de loop der jaren hebben wetenschappers de voortgang van dementie beschreven in termen van fasen. Klassiek in België, is een indeling in 3 fasen: beginnende (lichte) dementie, matige dementie en ernstige dementie. Het is belangrijk zich te realiseren dat elke persoon kan verschillen in de symptomen die ze ervaren in elke fase, en de snelheid waarmee hun vaardigheden verslechteren.

Momenteel wordt er wereldwijd veel wetenschappelijk onderzoek gedaan om betere en efficiënter behandelingen voor dementie te vinden. Tot op heden is er echter geen genezing mogelijk. Er zijn wel een aantal medicijnen beschikbaar die bepaalde symptomen van dementie kunnen verminderen, maar deze werken niet voor elke persoon. Daarnaast zijn er niet-farmacologische interventies voorhanden, waaronder training van het geheugen met oefeningen (cognitieve training) en cognitieve revalidatie (waarbij behoud van vaardigheden en dagelijkse functioneren voorop staan). Ook kunnen lichamelijke activiteiten, reminiscentie, kunst- of muziektherapie, enz., bijdragen tot het verbeteren van geheugen, functioneren, stemming en gedrag. Hoewel er geen genezing mogelijk is, leven veel mensen goed met dementie. Bovendien is er aangepaste begeleiding beschikbaar om de levens van personen met dementie en hun omgeving te ondersteunen en te verbeteren.

Het SMART4MD-project

SMART4MD is een Europees onderzoeksproject gericht op het stimuleren van het geheugen van personen met milde dementie en het ondersteunen van hun naasten en verzorgers door een applicatie te ontwikkelen ter opvolging en begeleiding van de behandeling. Het is een vierjarig project waarbij tien projectpartners uit de academische en industriële wereld samen met vijf klinische instellingen uit heel Europa betrokken zijn.

Het SMART4MD-project wil een nieuw ondersteunend hulpmiddel voor patiënten met milde dementie valideren, waardoor ze hun onafhankelijkheid en levenskwaliteit kunnen behouden. Deze mobiele applicatie wordt ontwikkeld door Pow Health uit de UK en is gebaseerd op een bestaande mobiele applicatie die personen met dementie herinnert aan activiteiten binnen hun behandelingsplan en waarbij gezondheidsinformatie wordt gedeeld met hun artsen en verzorgers. In zijn huidige vorm is het Pow Health-platform niet optimaal uitgewerkt voor  MD-patiënten. Deze optimalisatie wordt beoogt door:

1. het platform aan te passen voor patiënten met milde dementie;  
2. de voordelen van  SMART4MD te valideren door middel van grootschalige studies;
3. de financiële besparingen te bestuderendie het gebruik van SMART4D kan bewerkstelligen;
4. een duurzame uitwerking uit te werken van de applicatie op Europees niveau uitwerken.
Het gebruik van de mobiele applicatie wordt gedurende een periode van 18 maanden getest bij ca. 1200 deelnemers in vier landen (Spanje, Zweden, Tsjechië en België) van wie zo'n 212 in België. Het is een gerandomiseerde studie; participanten worden toegewezen aan ofwel de controlegroep (de groep zonder tablet), ofwel de interventie groep (de groep met tablet). De expertisecel ‘Active Ageing’ van UC Leuven-Limburg voert de klinische studie uit in België, en werkt samen met UZ Leuven en Ziekenhuis Oost-Limburg (ZOL) waar personen met dementie en hun mantelzorgers worden gerekruteerd en opgevolgd gedurende de studie.  

Het doel van de studie is om na te gaan of het gebruik van een mobiele applicatie op een tablet de kwaliteit van het dagelijkse leven van personen met dementie en hun mantelzorgers verbetert. Hiervoor bevat de applicatie verschillende functies voor de persoon met dementie waaronder een agenda met herinneringen voor het nemen van medicatie en herinneringen voor afspraken (bijvoorbeeld met de (huis)arts, vrienden, familie), een mogelijkheid tot registratie van de algemene gezondheidstoestand/welzijn/dementie-gerelateerde symptomen, informatie over dementie en waar men hulp kan vinden, een verzameling van websites met nieuws/weerbericht/sport, en spellen. Niet enkel kwaliteit van leven, maar ook therapietrouw, mentale welzijn van personen met dementie en hun mantelzorgers, en dagelijkse functioneren, worden onderzocht in de studie.

Voor meer informatie, bezoek de website van het SMART4D-project: http://www.smart4md.eu/    

Over Horizon 2020

Het SMART4MD-project is een Europees project dat gefinancierd wordt door de Europese Unie in het kader van het Horizon 2020 programma voor onderzoek en innovatie onder subsidienummer 643399. Horizon 2020 is een grootschalig Europees onderzoeks- en innovatie programma met bijna 80 biljoen financieringsmiddelen beschikbaar over zeven jaar (2014-2020).

Voor meer informatie, bezoek de website van de Europese Unie: https://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/en/what-horizon-2020      

Contact

Evi Lemmens (projectcoördinator), evi.lemmens@ucll.be
Tel: 011 180 600
UC Leuven-Limburg • Campus Liza • Schiepse Bos, 3600 Genk

Expertisecel ‘Active Ageing’ • www.ucll.be/activeageing