Overslaan en naar de inhoud gaan

studiedag 'Intrafamiliaal geweld. Elke schakel telt!'

Geweld in gezinnen is een veelvoorkomend probleem met vaak ernstige gevolgen op tal van levensdomeinen. Een adequate aanpak vereist samenwerking tussen veel disciplines. In hogeschool UC Leuven-Limburg werken we samen met beleid, werkveld, kennisinstellingen en studenten mee in verschillende projecten om efficiënte interventies te ontwikkelen. Professionals staan dagelijks voor heel wat uitdagingen, waarmee ze aan de slag moeten.

“Ja, maar hoe doe je dat dan?”, horen we je vragen.

Samen met ons, tijdens een studiedag boordevol vernieuwende inzichten uit verschillende disciplines, zoeken we de juiste schakels.

Programma

  • 09u00-09u30 - Ontvangst
  • 09u30-09u50 - Welkomstwoord
    • dr. Anne Groenen (dagvoorzitter), domeinverantwoordelijke ‘Resilient People’ UC Leuven-Limburg
    • Pieter Willems, directeur Onderzoek en Dienstverlening UC Leuven Limburg
  • 09u50-10u00 -  Getuigenis
  • 10u00-10u40 - Bevindingen UCLL focuslijnproject ‘Interprofessioneel en ketengericht werken bij intrafamiliaal geweld’
  • 10u50-11u30 - Workshops sessie 1
  • 11u40-12u20 - Workshops sessie 2
  • 12u20-13u20 - Broodjeslunch met standenmarkt
  • 13u30-14u10 - Workshops sessie 3
  • 14u20-15u00 - Workshops sessie 4
  • 15u10-15u40    Plenaire afsluiter ‘Blik vooruit in de toekomst: vanuit onderzoek, praktijk en beleid’
    •  dr. Anne Groenen (dagvoorzitter)
    • Hans Dominicus, Afdelingshoofd van de justitiehuizen Vlaamse overheid
    • Prof. em. Paul Ponsaers, UGent
    • Herman Reynders, Gouverneur Provincie Limburg
  • 15u40-16u30    Receptie

STANDENMARKT

Tijdens de standenmarkt staan netwerking en het delen van expertise centraal. Onderzoekers en studenten van UC Leuven-Limburg laten je kennismaken met verschillende projecten en innovatieve methodieken.

Iedere deelnemer geeft bij inschrijving workshops naar voorkeur aan. Hoe sneller je inschrijft, hoe groter de kans dat je de workshops van je voorkeur kan volgen.

WORKSHOPS

Workshop 1: Welke schakels maken de keten? Slachtoffers en professionals bevraagd

In deze workshop staan de bevindingen van de bevraging van slachtoffers en professionals centraal. In de eerste plaats bespreken we ervaringen van slachtoffers van IFG. Welke hulpnoden ervaren slachtoffers? Op welke organisaties en instanties doen zij een beroep en in welke mate zijn zij hierover tevreden? De deelnemers worden uitgenodigd om op basis van hun professionele achtergrond ervaringen te delen en aanbevelingen te formuleren. In de tweede plaats bekijken we de thematiek ook vanuit de bril van professionals. Wat zijn de behoeften van professionals uit verschillende beroepsgroepen inzake de omgang met IFG? Op welke manier gebeurt de doorverwijzing en op welke hulpbronnen beroepen zij zich? Op een creatieve en participatieve manier worden samen ervaringen en werkvormen uitgewisseld en door het toepassen van de tips en tricks proberen we de impact van professionals op de problematiek te vergroten. Er wordt o.a. stilgestaan bij de methodiek van ketenaanpakwerking. Om IFG het hoofd te bieden, wordt interprofessioneel en ketengericht werken in Vlaanderen als samenwerkingsvorm naar voor geschoven, wat zich vertaalt in een ketenaanpak en/of Family Justice Center. We geven de belangrijkste resultaten van de bevraging met ketenpartners (justitie, politie, hulpverlening…) met als doel de implementatie en de werking op regionaal en Vlaams niveau te ondersteunen.

Dr. Evi Verdonck, onderzoeker UC Leuven-Limburg

Workshop 2: Een praktijkbenadering van het beroepsgeheim bij intrafamiliaal geweld

Met de invoering van artikel 458ter Strafwetboek plaatste de wetgever de problematiek van het beroepsgeheim opnieuw hoog op de agenda. Iedereen die in de praktijk echter – frequent of niet – geconfronteerd wordt met aspecten van beroepsgeheim, zal dienen te beamen dat het een domein betreft dat vragen blijft oproepen. Tijdens het onderzoek naar IFG voerden we gesprekken met slachtoffers en professionals, waarbij gefocust werd op het beroepsgeheim en/of ambtsgeheim in hun dagelijkse werking. Deze workshop tracht het bestaand theoretisch kader op een praktische manier in te vullen. Hoe dienen verschillende (overheids)diensten, (zorg)professionals, … om te gaan met het beroepsgeheim? Wat zijn de gevolgen voor beroepsgeheim, wanneer meerdere ‘diensten onder één dak’ werkzaam zijn? Wat zijn de voorwaarden voor gedeeld beroepsgeheim? Zijn slechts enkele van de vragen die aan bod zullen komen. De workshop zal begeleid worden door lectoren van UCLL en specialisten in de materie.

Tim Greven en Luc Hertecant, lectoren UC Leuven-Limburg

Workshop 3: Maak intrafamiliaal geweld bespreek bij kleuters

In deze workshop staan we samen stil bij de toolbox voor kleuters (4-6-jarigen) die ontwikkeld is in het kader van het focuslijnproject binnen de UCLL. Centraal staat hoe in het kleuteronderwijs gewerkt kan worden aan sensibilisering en preventie van IFG. Vanuit concrete praktijkvoorbeelden stellen we de toolbox voor en gaan we met verschillende werkvormen hiermee samen aan de slag. Binnen deze voorstelling komen verschillende ervaringen van de betrokkenen aan bod en staan we stil bij de rol als klasleerkracht hierbinnen. Hiermee slaan we de brug naar een aanpak op schoolniveau en het bewaken van de rol als leerkracht.

Kelly Jacobs en Anneleen Roelandts, lectoren UC Leuven-Limburg

Workshop 4: Een blik achter de schermen van het Family Justice Center Limburg

Het Family Justice Center (FJC) staat centraal in de multidisciplinaire aanpak van intrafamiliaal geweld in Limburg, met hulpverlening, politie en justitie onder één dak. De kerngedachte van een FJC is intensief samenwerken om geweld binnen gezinnen te stoppen. Het FJC Limburg -  met een locatie in het centrum van Hasselt en in het najaar van 2018 ook in Genk – kiest er expliciet voor om een samenwerkingsverband te zijn. Bedoeling is de aanpak van intrafamiliaal geweld efficiënter te organiseren en om nauwer samen te werken, ieder vanuit zijn expertise en wettelijke of decretale opdrachten. Het Family Justice Center Limburg is in oktober 2017 van start gegaan. Welke dossiers komen er terecht? In eerste instantie gaat het om de meest complexe en zware dossiers, die door elke Limburgse professional aangemeld kunnen worden. Een tweede instroommogelijkheid verloopt via een proces-verbaal. In een pilootregio bestaande uit de twee grootste Limburgse politiezones, CARMA en Limburg Regio Hoofdstad, komen alle aanvankelijke pv’s intrafamiliaal geweld terecht bij het FJC. De parket- en politieafgevaardigden binnen het FJC voeren een risicotaxatie uit en doen een triage, waarbij alle dossiers een kleurcode krijgen: groen, oranje, rood of paars. Aan elke kleur is een specifiek traject gekoppeld dat, afhankelijk van de kleur, bestaat uit: info & advies, veiligheid, onthaal/intake/vraagverduidelijking, warme doorverwijzing, opvolging, feedback, casusregie en/of intensief casemanagement. In deze workshop geven we je een blik achter de schermen van het FJC Limburg. Hoe verloopt die multidisciplinaire aanpak in de praktijk? Wat zijn de resultaten na 1 jaar werking? Wat loopt goed en wat kan beter? Hoe wil het FJC Limburg zich de volgende jaren verder ontwikkelen?

Dries Wyckmans en Sabrina Reggers, coördinatoren Family Justice Center Limburg

Workshop 5: Terrorisme achter de voordeur. De meerwaarde van het huisverbod als juridisch instrument in de strijd tegen huiselijk geweld

Intrafamiliaal geweld is al jaren een prioriteit voor justitie, maar hoe pak je dit probleem doeltreffend aan? Sinds 2013 heeft het parket de mogelijkheid om een tijdelijk huisverbod op te leggen en zo effectief tussen te komen na klachten over huiselijk geweld.  Er wordt een belangrijk signaal gegeven dat er een grens overschreden is en een periode van rust wordt ingebouwd. Binnen de tien dagen moeten de partijen voor de familierechtbank verschijnen en in tussentijd kan de hulpverlening opstarten met de gezinsleden. Wat zijn de voorwaarden opdat een tijdelijk huisverbod een kentering in het gezin teweeg kan brengen? Hoe kunnen politie, parket en hulpverlening optimaal samenwerken? Geeft het tijdelijk huisverbod genoeg tijd om een echte oplossing te vinden, en hoe kunnen gezinnen daarin ondersteund worden?

Veerle Cielen, Eerste substituut-procureur des Konings parket Limburg

Workshop 6: Hulpzoekend gedrag bij partnergeweld: een weinig evident proces voor zowel slachtoffer als pleger

Partnergeweld blijft tot op heden een belangrijk gezondheidsprobleem. Uit recente studies blijkt dat één op de drie vrouwen in haar leven het slachtoffer wordt van partnergeweld. De aandacht voor mannelijke slachtoffers is pas de laatste jaren toegenomen. Het is echter reeds duidelijk aangetoond dat een aanzienlijk deel van de mannen ook met partnergeweld te maken krijgt. Zowel in onderzoek als in de praktijk stellen we vast dat een significant deel van de slachtoffers nooit een aangifte doet of nooit hulp zoekt bij een gespecialiseerde instantie. Willen we dit hulpzoekend gedrag kunnen faciliteren, dan is het van groot belang om een beter te zicht te krijgen op het gehele hulpzoekend proces die slachtoffers doorgaans doorstaan. Tijdens deze presentatie bespreken we de onderliggende mechanismen van hulpzoekend gedrag bij zowel mannelijke als vrouwelijke slachtoffers. Daarnaast bekijken we in welke mate de ervaren hulp als positief ervaren wordt door de slachtoffers. Rekening houdend met het feit dat partnergeweld in vele gevallen bi-directioneel van aard is en dat dit geweld vaak vanuit een conflictsituatie ontstaat, staan we tevens stil bij het hulpzoekend gedrag van diegenen die het gewelddadig gedrag stellen.

Dagmar Stockman, Universiteit Gent

Workshop 7: Intrafamiliaal geweld vanuit kruispuntperspectief

In deze werkwinkel zoomen we in op de specifieke noden en situaties van vrouwen met een migratieachtergrond op het vlak van intrafamiliaal geweld. Ella vzw werkt al jaren op dit domein. In opdracht van het Instituut voor Gelijkheid van Vrouwen en Mannen werkte Ella vzw in 2018 een tool uit voor slachtoffers van partnergeweld met een migratieachtergrond. Deze tool wordt voorgesteld, alsook het traject dat met vrouwen werd afgelegd om tot dit instrument te komen.”

Sarah Scheepers, Coördinator Ella vzw

Workshop 8: Ouderenmis(be)handeling. Real life in de praktijk van de clinicus

De presentatie brengt een aantal casussen waarbij wordt ingegaan op de verschillende vormen van ouderenmis(be)handeling. Er wordt gekeken naar klinische presentatie, naar diagnostische mogelijkheden, onderliggende mechanismen en er wordt nagedacht over de topics (medisch, psychologisch, sociaal, juridisch)  die moeten worden meegenomen in eventuele behandelstrategieën.

dr. Martine Burin, Ouderenpsychiater Ziekenhuis Oost-Limburg

Workshop 9: Kindgerichte tussenkomsten bij IFG: ex-ouders bestaan niet

Conflict en agressie tussen partners /ouders heeft uiteraard  impact op kinderen. Ook de manier van ingrijpen bij intrafamiliaal geweld (in de partnerrelatie) heeft dus repercussies op de kinderen binnen het gezin. In deze context treden vaak verschillende hulp- en dienstverleners op: politie, welzijnswerkers, advocaten,….en het is belangrijk dat elke schakel in dat proces oog heeft voor de positie van kinderen, voor wat nodig is om het belang van de kinderen maximaal te dienen ondanks de mogelijk erg problematische partnerrelatie. Hoe kunnen wij als hulp- of dienstverlener enerzijds de partner(s) ondersteunen en helpen, en anderzijds de belangen van het kind centraal stellen? Hoe kunnen we bijdragen aan het geluk van kinderen door de ouder-kindrelatie zoveel  mogelijk te vrijwaren? En meer nog, hoe kunnen wij de (ex-)partners ertoe bewegen dat ze hieraan willen meewerken?

Maaike Goyens, Familiaal bemiddelaar en jurist

Workshop 10: Naar een innovatieve aanpak van hoog-conflictueuze scheidingen

Vier op de tien echtscheidingen waarbij kinderen betrokken zijn monden uit in een intens conflict, en in één scheiding op tien houdt dit conflict langdurig aan. Om een impasse te vermijden of om eruit te geraken dienen ouders en hulpverleners zich vooral te richten op de ouder-kind-relatie, en is het belangrijk om de kinderen als volwaardige actor te betrekken. Tot deze en andere bevindingen komen onderzoekers van Hogeschool PXL. Ze werken aan een innovatieve methodiek voor hulpverleners.
“Onderzoek toont aan dat familieleden en vrienden met goedbedoelde raad het conflict vaak eerder aanwakkeren dan oplossen,” stelt Inge Pasteels, coördinator PXL Social Work-Research. “Een andere vaststelling is dat de perceptie van partners over het conflictgehalte van eenzelfde scheiding vaak verschillend is, waarbij mannen dit systematisch lager inschatten. Ook het zelfwaardegevoel, de mate waarin men controle over het leven denkt te hebben of waarin men depressieve gevoelens ervaart, worden sterker negatief beïnvloed voor vrouwen dan voor mannen. Voor het welzijn van de kinderen is een dergelijke conflictueuze situatie meestal zonder meer schadelijk.”

A failed divorce

Bij aanhoudend ernstig conflict kan een echtscheiding voor alle betrokkenen vastlopen. Zowel voor de ex-partners, de kinderen als hun netwerk en de hulpverleners lijkt dan elke uitweg geblokkeerd te zijn. “Ik had een conflict en daarna had het conflict mij”  vat samen hoe de strijd werkelijk de overhand kan nemen. Deze situatie van impasse wordt ook aangeduid als ‘a failed divorce’, met als risico dat iedereen die de situatie wil verhelpen wordt meegezogen.
Bemiddeling kan een geschikte methode zijn bij veel diverse scheidingssituaties, maar veronderstelt minstens dat de partners willen participeren. Bovendien is niet iedere echtscheiding bemiddelbaar, menen heel wat bemiddelaars zelf. Hulpverlening in een conflictueuze scheiding is dus niet altijd evident.
Inge Pasteels: “We hebben onderzoek gedaan naar deze problematiek op basis van survey-onderzoek, diepte-interviews en focusgroepgesprekken, waarbij vooral een sterke nood aan een innovatieve aanpak naar boven kwam. Zo is inzicht in conflictmechanismen noodzakelijk voor hulpverleners om escalatie te vermijden. Daarnaast is het noodzakelijk een andere realiteit te introduceren naast de strijdrealiteit. In geval van een scheidingsimpasse willen we vooral het ouderschap versterken, dit is belangrijker dan de communicatie tussen de partners te verbeteren.”
Een innovatieve methodiek inzake hoog-conflictueuze scheidingen integreert bovenstaande inzichten door vijf bouwstenen te combineren. Vooreerst is het belangrijk om een interventie te ontwikkelen die zich richt op één ouder en parallel ouderschap nastreeft. Ten tweede moet niet het bevorderen van de communicatie tussen ouders onderling maar wel het versterken van de ouder-kindrelatie dé doelstelling zijn. Het netwerk inschakelen ter ondersteuning en hierbij ‘hooligans’ transformeren tot ‘supporters’ is een derde belangrijke bouwsteen om een innovatieve aanpak te boetseren. Ten vierde is een duidelijke strategie om kinderen ‘uit de speelkamer te halen’ en als volwaardige actor te betrekken bij de interventie van cruciaal belang aangezien ze ook volwaardige actor in de strijd zijn. Reflectie op gang brengen bij ouders én kinderen via psycho-educatie en coaching is ten slotte als vijfde bouwsteen het met alle betrokkenen te doorlopen proces om de scheidingsimpasse te doorbreken.

dr. Inge Pasteels, Coördinator Social Work-Research PXL hogeschool

Workshop 11: “Boulevard of broken dreams”

Twee ouder wordende , dolende mannen hebben iets met opvoeding, met crisis en met muziek. Met die drie elementen gaan ze aan de slag, maken er een potje van, proberen het geheel aan mekaar te breien tot een kleurrijk doekje. Een doekje voor het bloeden? Een a-typsiche workshop door David Bamps en Maurits Wysmans. Tijdens deze ‘workshop’  mogen de deelnemers achterover leunen en deinen op enkele reflecties en muziekfragmenten. For what it’s  worth …

David Bamps, lector UC Leuven-Limburg - Maurtis Wysmans, opleidingsverantwoordelijke UC Leuven-Limburg

Praktische info

WAAR?

Provinciehuis Limburg, Universiteitslaan 1, 3500 Hasselt
Wegbeschrijving: http://www.limburg.be/wegbeschrijving

 

WANNEER?

Donderdag 25 oktober van 9u-16u30

 

VOOR WIE?

Voor iedereen wie in aanraking komt met intrafamiliaal geweld.

 

INSCHRIJVEN

Deelnameprijs is €50,00.
(Geen studenten- en personeelskorting, Analytisch nummer voor personeelsleden: 3 40 77 00 001)

Deze studiedag is volzet. Inschrijven is niet meer mogelijk !

 

Diverse accreditaties zijn aangevraagd: Artsen - Vroedvrouwen - Bemiddelaars - Advocaten - Magistraten - Notarissen