Overslaan en naar de inhoud gaan

11 DEC 2018 - 9 MEI 2019 Seminaries Biomedische laboratoriumtechnologie
Navorming

U bent hier

‘De rijkdom van geneeskrachtige planten’

– prof GERT LAEKEMAN–

inhoud

Geneesmiddelen uit planten? Paclitaxel en docetaxel uit taxussoorten worden geregeld aangehaald, maar zijn lang niet de enige voorbeelden. Digoxine uit vingerhoedskruid en colchicine uit herfsttijloos hebben nog steeds een plaats in het farmacotherapeutisch arsenaal. Bij de aanpak van pijn speelt morfine uit de slaapbol een hoofdrol. Galantamine uit sneeuwklokjes wordt gebruikt om dementieverschijnselen te milderen. Metformine is een basisgeneesmiddel in de behandeling van type 2 diabetes. Deze molecule werd geïnspireerd door galegine in galega of geitenruit, een inheemse plant. Simvastatine is niets anders dan een chemische variant op lovastatine, een secundaire metaboliet uit rode gistrijst. En wat te denken van ‘ons aspirientje’ of acetylsalicylzuur? De commerciële naam Aspirine® doet denken aan de moerasspirea, een plant die behoort tot de rozenfamilie.

Maar laten we beginnen met de planten zelf. Enig observatievermogen is nodig om bijvoorbeeld Sint-Janskruid te onderscheiden van Sint-Jacobskruiskruid. Namen van planten houden geven ons ook al een hint. Neem bijvoorbeeld Ginkgo biloba  of de Ginkgo boom met zijn tweelobbig blad. Drosera rotundifolia of ronde zonnedauw spreekt dan weer tot de verbeelding als insectenetende plant.

Geneesmiddelen en voedingssupplementen op basis van planten vragen om een aangepaste wetgeving. Het is voor patiënten en zelfs voor apothekers en artsen niet gemakkelijk om voedingssupplementen van geneesmiddelen te onderscheiden. Beiden maken gebruik van farmaceutische toedieningsvormen. Zowel Europa als België hebben regelgeving uitgewerkt voor het gebruik van medicinale planten.

We overlopen enkele toepassingen van planten. Bij bepaalde soorten zijn de actieve bestanddelen goed gekend, bijvoorbeeld de anthrachinon houdende planten, gebruikt als laxativa. Bij andere is het de complexe samenstelling die de therapeutische activiteit bepaalt, zoals valeriaan.

Veilig gebruik betekent ook het opvolgen van nevenwerkingen. Groene thee wordt beschouwd als een nuttige en veilige plant. Dat is inderdaad zo bij traditioneel gebruik als waterig infuus of theebereiding. Wanneer geconcntreerde extracten worden bereid, met geconcentreerde alcohol bijvoorbeeld, brenen die schade toe aan de lever. En degelijke kennis van de ingrediënten doet ons begrijpen waarom.

Tenslotte zijn er nog de echt giftige planten. Een tweetal donkere bessen van dollekers of Atropa belladonna zijn voldoende om evacuatie naar spoedopname noodzakelijk te maken. Socrates werd vergiftigd met de gevlekte scheerling, op het eerste zicht een onschuldige schermbloemige. De mesn heeft geleerd, met vallen en opstaan, gebruik te maken van ervaring om planten te mijden of te gebruiken. Minder dan 20% van de hogere planten is bestudeerd als mogelijk therapeuticum. Dus nog heel wat werk voor de boeg en een reden te meer om de aandacht voor planten niet te laten verzwakken.

 

biografie

Gert Laekeman is emeritus gewoon hoogleraar aan de KULeuven.

Gert Laekeman (°1951) studeerde af als apotheker aan de toenmalige Rijksuniversiteit Gent in 1974. Hij behaalde aan deze universiteit het aggregaatsdiploma secundair onderwijs.

Hij behaalde een doctoraat in experimentele farmacologie en werd faculteitsgeaggregeerde met een thesis over fytofarmacologie aan de Universiteit Antwerpen. Gert Laekeman werkte voltijds van 1990 tot 2016 aan de Faculteit Farmaceutische Wetenschappen van de Katholieke Universiteit Leuven . Hij is emeritus sedert 1 oktober 2016.

Hij doceerde communicatievaardigheden aan toekomstige apothekers in Leuven, Gent en Antwerpen. Gert Laekeman gaf ook les in Rwanda (Butare) en Congo (Kinshasa). Hij doceerde de cursussen farmacotherapie en fytotherapie aan de Katholieke Universiteit Leuven. Hij was ook verantwoordelijk voor een netwerk van meer dan 600 stage-apotheken voor de opleiding van officina-apothekers.

Gert Laekeman is lid van verschillende commissies en organisatie op nationaal en internationaal vlak. Hij publiceerde of werkte mee aan een 10-tal boeken over geneesmiddelen voor patiënten en professionele gezondheidswerkers. Hij begeleidde doctoraatsthesissen aan de universiteiten van Leuven, Antwerpen, Butare (Rwanda) en Kinshasa (République Démocratique du Congo) over fundamenteel onderzoek en gebruik van geneesmiddelen. Hij is auteur of co-auteur van meer dan 100-publicaties in internationale tijdschriften. Hij publiceerde meer dan 500 bijdragen in nationale beroepstijdschriften.

 

meer info en inschrijven

Datum: donderdag 8 november 2018 - start om 19u. Broodjes voorzien vanaf 18u30

Locatie:  UCLL, campus Gasthuisberg, aud. 005 , Herestraat 49 – 3000 Leuven

Studenten betalen 5 euro, externen 15 euro - inschrijven kan tot en met zondag 4/11/2018.

Vragen? Sofie.pieraets@ucll.be (campus Diepenbeek) of karolien.decamps@ucll.be (campus Gasthuisberg)