Aan het woord: Tijl Van Daal
Tijl Van Daal
Alumnus Lerarenopleiding Nederlands en geschiedenis & Education Specialist aan de Universiteit van Lapland
Van de UCLL Lerarenopleiding naar de Finse poolcirkel: het parcours van Tijl liep niet bepaald langs de meest voor de hand liggende route. Tijdens zijn laatste opleidingsjaar Lerarenopleiding Secundair Onderwijs in Diepenbeek trok hij op Erasmus naar Rovaniemi. De coronapandemie maakte vroegtijdig een einde aan die eerste kennismaking, maar niet aan zijn verlangen om terug te keren. Vandaag woont en werkt hij in Lapland, waar hij aan de Universiteit van Lapland internationale studenten begeleidt en internationaliseringsprojecten coördineert. Een gesprek over lesgeven buiten het klaslokaal, thuiskomen in Finland en de blikverruimende kracht van een buitenlands avontuur.
Dag Tijl, wat mogen mensen over jou weten?
Tijl: "Ik zie mezelf als een jonge, energieke professional die helemaal thuis is in de wereld van internationalisering. Aan de Universiteit van Lapland werk ik rond internationale mobiliteit en begeleid ik onder meer uitwisselingsstudenten. Daarnaast organiseer ik internationale uitwisselingsweken en coördineer ik verschillende internationale netwerken.
Ik sta vandaag dus niet voor een klas, maar onderwijs loopt wel als een rode draad door mijn werk. Ik geef presentaties aan grote groepen studenten, begeleid hen individueel en leid ook trainees op. Op zulke momenten komt de leerkracht in mij absoluut weer naar boven."
Waarom koos je destijds voor de lerarenopleiding Nederlands en geschiedenis?
Tijl: "Eigenlijk wist ik al sinds de basisschool dat ik leerkracht wilde worden. Dat idee is doorheen de jaren natuurlijk verder geëvolueerd. Zelf heb ik enkele heel fijne leerkrachten geschiedenis gehad. Zij konden bijzonder enthousiast vertellen en namen je echt mee in hun verhaal. Dat heeft mij geïnspireerd om voor geschiedenis te kiezen. Nederlands vond ik daar een mooie en logische aanvulling op."
Welke herinneringen aan de lerarenopleiding zijn je het meest bijgebleven?
Tijl: "Ik was een grote fan van de praktijkgerichte vakken, zoals de didactische ateliers. Ook lessen waarin we creatief aan de slag gingen, bijvoorbeeld drama, vond ik heel fijn. Tegelijk voelde ik mij sterk aangetrokken tot de theoretische achtergrond uit de pedagogische vakken.
Net die combinatie van praktijk en theorie sprak mij aan. Je leerde hoe je iets voor een groep brengt, maar dacht ook na over wat er achter leren en begeleiden schuilgaat. Die interesse in pedagogiek heeft uiteindelijk meegespeeld in mijn keuze om na de lerarenopleiding verder te studeren."
Tijdens het derde jaar van je lerarenopleiding trok je met Erasmus naar Rovaniemi. Waarom koos je voor Finland?
Tijl: "Ik wilde tijdens mijn laatste semester heel graag op uitwisseling. Rovaniemi voelde daarbij als een echt avontuur. Het was nog een stap verder dan op kot gaan: vertrekken naar een plek boven de poolcirkel, met een taal die bijna niemand buiten Finland begrijpt.
Ik vond het bijzonder spannend. Het duurde ook even voordat ik mijn weg begon te vinden en de taal en omgeving wat beter leerde kennen. Net toen dat begon te lukken, brak de coronapandemie uit."
Daardoor werd je Erasmuservaring na ongeveer tweeënhalve maand abrupt afgebroken. Hoe heb je dat beleefd?
Tijl: "Heel plots. Op een bepaald moment kregen we te horen dat we moesten vertrekken en amper vier uur later was ik weg. Daardoor had ik het gevoel dat ik niet helemaal aan mijn trekken was gekomen. Mijn tijd in Finland was nog niet klaar. Ik had daar nog iets af te maken.
Dat gevoel is altijd blijven hangen. Erasmus bood bovendien de mogelijkheid om na mijn studies nog een buitenlandse stage te volgen. Zo kreeg ik uiteindelijk de kans om voor een half jaar terug te keren naar Rovaniemi."
Hoe groeide die stage uit tot een vaste baan aan de Universiteit van Lapland?
Tijl: "Tijdens mijn traineeship werkte ik bij het International Office van de universiteit. Aanvankelijk ging het vooral om administratieve en ondersteunende taken. Op een bepaald moment verhuisde een van mijn mentoren naar een andere dienst en zocht de universiteit iemand die haar tijdelijk kon vervangen.
Ik was op het juiste moment op de juiste plaats. Ik werd tijdelijk aangenomen en kon vervolgens verschillende vervangingen blijven doen. Toen er later opnieuw een functie vrijkwam, heb ik gesolliciteerd. Zo ben ik stap voor stap doorgegroeid tot mijn huidige rol als International Coordinator en Advisor binnen Teaching and Learning Services."
Wat houdt die functie vandaag precies in?
Tijl: "Mijn werk is heel gevarieerd. Ik begeleid uitwisselingsstudenten, organiseer internationale initiatieven en coördineer netwerken. Een belangrijk onderdeel is ook de oriëntatie van nieuwe internationale studenten. Daarbij geef ik presentaties aan grote groepen en help ik studenten om hun weg te vinden binnen de universiteit en in Finland.
Daarnaast voer ik veel individuele gesprekken. Studenten komen bij mij langs met vragen of wanneer ze advies nodig hebben. Ook begeleid ik trainees. Ik leg hun uit hoe bepaalde zaken werken, volg hen op en probeer hen te helpen groeien in hun rol."
Je staat niet voor een klas. Wat neem je toch nog elke dag mee uit je lerarenopleiding?
Tijl: "Vooral de vaardigheden om informatie helder over te brengen en mensen te begeleiden. Wanneer ik een presentatie geef aan een grote groep nieuwe studenten, voelt dat soms heel gelijkaardig aan mijn stages van vroeger. Je denkt na over je opbouw, probeert je publiek mee te krijgen en past je uitleg aan wanneer je merkt dat iets niet duidelijk is.
Ook de individuele begeleiding herken ik sterk. Dat heeft veel weg van leerlingenbegeleiding: luisteren, de juiste vragen stellen, advies geven en samen naar een oplossing zoeken. Wanneer ik trainees begeleid, merk ik eveneens dat ik automatisch didactisch begin te denken. Hoe leg ik dit helder uit? Wat heeft iemand nodig om zelfstandig verder te kunnen? Op die momenten voel ik mij opnieuw een beetje leerkracht."
De lerarenopleiding leert je veel meer dan voor een klas staan. De vaardigheden die je er ontwikkelt, zijn in heel uiteenlopende contexten bruikbaar.
Ligt je toekomst definitief in Finland?
Tijl: "Je weet natuurlijk nooit wat het leven brengt. Veel hangt af van welke kansen zich aandienen en wat er op mijn pad komt. Ik sluit een terugkeer naar België niet uit, maar op dit moment bekijk ik het vooral stap voor stap.
Ik denk niet dat ik snel in het secundair onderwijs zal gaan lesgeven. Om dat in Finland te doen, zou ik bovendien de Finse taal bijzonder goed moeten beheersen. Voorlopig voel ik mij heel goed in mijn huidige werk en zie ik wel wat de toekomst brengt."
Hoe kan een alumninetwerk bijdragen aan een bredere, meer internationale blik binnen de lerarenopleiding?
Tijl: "Alleen al door zichtbaar te maken waar oud-studenten uiteindelijk terechtkomen. Een lerarenopleiding kan soms vrij strak aanvoelen: je volgt de opleiding en wordt daarna leerkracht. Maar in werkelijkheid leer je er vaardigheden die veel breder inzetbaar zijn dan binnen een klaslokaal.
Alumni kunnen laten zien welke verschillende richtingen je met die achtergrond uit kunt. Door hun ervaringen uit andere landen, onderwijscontexten en werkvelden te delen, kunnen zij studenten en andere alumni inspireren om ruimer te kijken.
Mijn eigen parcours is daar misschien een voorbeeld van. Ik ben opgeleid als leerkracht, maar gebruik die basis vandaag binnen de internationalisering van een universiteit aan de andere kant van Europa. Soms loopt je weg anders dan je bij het afstuderen had verwacht. Net daarin kunnen bijzonder mooie kansen ontstaan."
Samen verbinden
Heb je zelf een mooi verhaal, een boeiend project of een herinnering? Of bruis je van de leuke ideeën om onze alumni-werking nog sterker te maken?
